-A +A
Therapeut zoeken
Binnen kilometer
van postcode of plaatsnaam

 

Algemene informatie voor de patiënt / consument over alternatieve / complementaire behandelwijzen

In Nederland kennen we twee vormen van gezondheidszorg. De meeste zorg vindt plaats binnen de reguliere zorg: huisarts, specialist, ziekenhuis, fysiotherapie, verloskunde, enz.. Daarnaast maken steeds meer mensen gebruik van de complementaire / alternatieve zorg: homeopathie, acupunctuur, natuurgeneeswijze, enz. Er zijn op dit moment meer dan 400 verschillende alternatieve behandelwijzen. Patiënten zijn vrij om te kiezen door wie ze zich laten behandelen: regulier, alternatief of allebei tegelijk. Daarbij is het belangrijk om te weten of de behandelaar goede zorg biedt. In de reguliere zorg wordt geprobeerd met strenge regels de kwaliteit te garanderen. De overheid heeft er tot nu toe voor gekozen de alternatieve zorg niet te regelen en alleen achteraf, als er schade is toegebracht, in te grijpen. In veel landen zijn er door de politiek al wel regels opgesteld om ook de patiënt die er voor kiest om zijn kwaal via een alternatieve behandeling te behandelen een goede kwaliteit te garanderen Gebruikers van alternatieve zorg in Nederland kunnen natuurlijk hun steentje bijdragen door de 2e Kamerleden van hun keuze actief hierover te benaderen met het verzoek om de wet BIG zodanig aan te passen dat ook zij een officieel geregelde goede zorg kunnen verwachten.

Alternatief en regulier

In de Nederlandse gezondheidszorg spreken we over 'reguliere' en 'alternatieve' behandelwijzen. Omdat alternatief eigenlijk geen goede naam is (het komt namelijk niet in plaats van de reguliere zorg) worden ze ook wel aanvullend, additief of complementair genoemd.
In de reguliere gezondheidszorg zijn zorgverleners werkzaam die een opleiding hebben gevolgd die door de overheid erkend is. Dit zijn bijvoorbeeld huisartsen, spe­cialisten, fysiotherapeuten, logopedisten. Opleidingen in alternatieve behandelwijzen zijn (nog) niet erkend, omdat ook de behandelwijzen niet erkend zijn. De scheidslijn tussen 'regulier' en 'alternatief' is niet altijd even duidelijk. Veel thans reguliere behandelingen zijn begonnen als 'alternatieve' behandelmethode en pas later officieel erkend. Reguliere behandelaars gaan naast hun reguliere praktijk ook steeds vaker alternatieve behandelwijzen toepassen, zoals bijvoorbeeld een homeopathisch huisarts doet. Om lid te kunnen worden van een serieuze beroepsorganisatie moet de behandelaar in elk geval de nodige alternatieve opleiding hebben, meestal ook als basis een reguliere opleiding tot b.v. arts of fysiotherapeut.

Welke alternatieve behandelwijzen zijn er?

Er bestaan ongeveer 400 alternatieve behandelwij­zen.
De meest toegepaste zijn: homeopathie, acupunctuur, antroposofische geneeskunde, manuele geneeswijzen (incl. osteopathie en chiropraxie), orthomoleculaire geneeskunde, psychotherapieën, traditionele Chinese geneeskunde, fytotherapie, natuurgeneeswijzen en paranormale geneeswijzen.
Het is niet mogelijk om in dit korte bestek alle alternatieve behandelwijzen te beschrijven. Voor meer informatie over de verschillende alternatieve behandelwijzen kunt u contact opnemen met diverse organisaties, waaarvan op deze site Links zijn opgenomen. Ook op internet is veel informatie te vinden, maar daarin moet men wel kritisch zijn omdat er ook kaf onder het koren zit.
In het boek “Geneeswijzen in Nederland”, auteur Paul van Dijk, arts, ISBN 90 202 4374 8 worden deze behandelwijzen besproken.

Waar vind ik een alternatieve behandelaar?

Meestal wordt om verschillende persoonlijke redenen voor een bepaalde behandelaar gekozen, bijvoorbeeld op grond van goede ervaringen van iemand uit eigen omgeving. Het is niet eenvoudig om een behandelaar te vinden die in uw situatie de beste keus is, maar de Stichting Natuurlijk Welzijn en de Infolijn Alternatieve Geneeswijzen (www.infolijn-ag.nl) kunnen u daarbij helpen.

Waar moet u op letten bij het zoeken van een alternatieve behandelaar?

Op de vraag wat een 'goede' alternatieve behandelaar is, valt natuurlijk geen pasklaar en voor iedereen geldend antwoord te geven. Maar er is wel een aantal zaken waar u op kunt letten wanneer u een alternatieve behandelaar zoekt.
In de eerste plaats is het belangrijk te weten of de alternatieve behandelaar over uw behandeling wil overleggen met uw huisarts of specialist. In de praktijk blijkt dat reguliere en alternatieve behandelaars vaak slecht met elkaar communiceren over de behande­ling van een patiënt en dat dit in veel gevallen de oorzaak is van onvrede bij patiënten. Reguliere behandelaars staan ook niet alrijd open voor overleg. Daarnaast is de opleiding van de alternatieve behandelaar van belang. Natuurlijk zegt een opleiding of diploma nog niet alles over de kwaliteit van de zorg. Maar het zegt wel iets over de pro­fessionaliteit van een behandelaar.
Alternatieve behandelaars kunnen heel verschillende achter­gronden hebben. Zo zijn er artsen en fysiotherapeuten die eerst hun 'gewone' diploma hebben gehaald en zich daarna zijn gaan toeleg­gen op een alternatieve behandelwijze. Anderen zijn niet regulier opgeleid, maar hebben wel een serieuze alternatieve opleiding gevolgd waardoor zij met deskundigheid hun beroep kunnen uit­oefenen. Helaas zijn er ook mensen die geen enkele opleiding gevolgd hebben en toch mensen ‘behandelen’, hier zitten gevaarlijke kwakzalvers tussen.
Behalve de opleiding is het ook van belang te weten of een alterna­tieve behandelaar is aangesloten bij een serieuze beroepsorganisatie. Zo’n organisatie bewaakt de kwaliteit van de opleiding, de tarieven, zorgt voor bijscholing en heeft een klacht- en tuchtrechtregeling.

Vragen aan de alternatieve behandelaar

U kunt in een telefoongesprek of tijdens een kennismakingsge­sprek vragen stellen aan de alternatieve behandelaar van uw keuze. U kunt dan met hem de punten doornemen die voor u van belang zijn om te bepalen of u door hem behandeld wilt wor­den. Zo zou u de volgende vragen kunnen voorleggen:Wil (en kan) de behandelaar overleg voeren met uw behandelend huisarts of specialist

  • Welke opleiding(en) heeft de behandelaar gevolgd
  • Is de behandelaar lid van een serieuze beroepsorganisatie
  • Hoe staat de behandelaar tegenover de reguliere gezondheidszorg
  • Wat is de werkwijze van de behandelaar
  • Wat zijn de kosten per behandeling (incl. geneesmiddelen e.d.)
  • Worden de kosten vergoed door de zorgverzekering
  • Hoe is de bereikbaarheid en de waarneming geregeld

Voor de volgende vragen is het vaak nodig dat de behandelaar u onderzocht heeft en zult u dus een consult nodig hebben:

  • Hoeveel behandelingen heeft u volgens de behandelaar nodig
  • Welk resultaat denkt de behandelaar te kunnen bereiken

Het kan zijn dat voor het kennismakingsgesprek een vergoeding wordt gevraagd, ook als u besluit geen behandeling bij deze per­soon te ondergaan. U kunt van tevoren vragen wat de kosten zullen zijn.

Hoe weet u dat u met een minder betrouwbare behandelaar te maken heb?

Hiervoor werden punten genoemd die voor u een aanwijzing zijn dat u met een goede behandelaar te maken heeft. Er zijn echter ook aanwijzingen voor het tegenovergestelde, namelijk dat u mis­schien niét met een goede behandelaar te maken heeft. Dit is het geval als diegene:

  • u verbiedt naar de huisarts of specialist te gaan voor de te behandelen kwaal
  • zegt dat u uw  'reguliere' medicijnen niet meer moet gebruiken, zonder daarover met uw huisarts of specialist te overleggen
  • beweert alle of heel veel verschillende alternatieve behandelwijzen te beoefenen; het is onwaarschijnlijk dat hij deze allemaal even deskundig toepast
  • zegt: 'wanneer u mij niet vertrouwt, kunt u beter weggaan', als u naar zijn opleiding vraagt; het is heel logisch dat u vragen stelt over zijn deskundigheid, omdat er immers geen 'keurmerk' bestaat voor goede alternatieve behandelaars
  • zegt alle patiënten te kunnen genezen of een medi­cijn te hebben dat alle ziekten kan genezen
  • u in een vieze of niet-professionele behandelkamer ontvangt
  • die veel medicijnen voorschrijft die hij ook zelf verkoopt
  • die u bang maakt met ziekten die u zou kunnen krijgen als u zijn behandeling niet ondergaat
  • die zich op een overheersende manier gaat bemoeien met uw persoonlijke leven
  • die u dingen adviseert waar hij zelf geen verstand van heeft maar die worden doorgegeven door ‘gidsen’ of die op andere oncontroleerbare wijze worden ’getest’.

Wordt mijn alternatieve behandeling vergoed?

Aanvullende verzekering bij de zorgverzekeraar: In de huidige situatie bieden de meeste zorgverzekeraars de mogelijkheid van vergoeding van de alternatieve behandelingen via een aanvullend pakket. Hiervoor geldt meestal een maximumbedrag en gelden bepaalde voorwaarden, bijvoorbeeld dat de alternatieve behandelaar arts moet zijn of lid van een bepaalde beroepsorganisatie.
U kunt in uw polis nakijken, of bij uw verzekering informeren, of de gewenste behandeling en eventuele medicijnen vergoed worden. Wij raden u aan een toezegging “zwart op wit” te vragen: soms blijkt het achteraf toch anders te zijn dan u dacht.